“Açıklanamayan” ne demek?
Gebelik geciktiğinde yapılan temel değerlendirmede belirgin bir neden bulunmazsa bu ad kullanılır. Yani şu anda kullanılan testler net bir neden göstermemiştir. Bu, mutlaka “hiçbir sorun yok” demek değildir.
Tanı konmadan önce her iki kişinin de değerlendirilmiş olması önemlidir. Adet ve yumurtlama düzeni, tüplerin durumu ve sperm testi gibi bilgiler birlikte ele alınır.
“Sonuçlar normal” cümlesinin ardından şu soruyu sorun: Hangi sonuçlara bakıldı, eksik bir adım var mı?
Kaynak: ESHRE: Açıklanamayan infertilite kılavuzu (2023) · ASRM: İnfertilitede ilk değerlendirme (2021)
Testler normalken neden gebe kalınmaz?
Gebelik için yumurta ve spermin buluşması, döllenme ve embriyonun gelişimi gibi pek çok adımın uyum içinde ilerlemesi gerekir. Bugünkü testler bu adımların her birini doğrudan ölçemez. Ayrıca yaş ve deneme süresi de gebelik şansını etkiler.
Tek bir gizli neden varmış gibi düşünmek veya internette gördüğünüz bütün ileri testleri yaptırmak zorunda hissetmek gerekmez.
Önce neyi gözden geçirelim?
- Ne kadar süredir gebelik deniyorsunuz ve yaşınız kaç?
- Sperm testi ve tüpler hakkında yeterli bilgi var mı?
- Adetleriniz düzenli mi; yumurtlama hakkında ne biliyoruz?
- Daha önce gebelik, aşılama veya tüp bebek denemesi oldu mu?
Hekiminiz bu bilgilerle henüz yapılmamış, gerçekten gerekli bir inceleme olup olmadığını değerlendirir.
Kaynak: ESHRE: Açıklanamayan infertilite kılavuzu (2023) · ASRM: İnfertilitede ilk değerlendirme (2021)
Bir süre daha kendiliğinden gebelik beklenebilir mi?
Bazı çiftlerde, özellikle yaş ve deneme süresi uygunsa, kısa bir süre daha doğal gebelik denemek konuşulabilir. Her çift için doğru süre aynı değildir. Daha ileri yaşta veya uzun süredir deniyorsanız zamanın önemi artar.
“Bekleyelim” önerisi verildiyse ne kadar bekleneceğini ve sonraki kontrol tarihini netleştirin.
Kaynak: ESHRE: Açıklanamayan infertilite kılavuzu (2023) · ASRM: Açıklanamayan infertilitede tedavi (2020)
Aşılama ne zaman gündeme gelir?
Uygun çiftlerde yumurtalıkların ilaçla hafifçe uyarılması ve ardından aşılama bir ilk tedavi seçeneği olabilir. Amaç gebelik şansını artırırken çoğul gebelik riskini sınırlamaktır. Bu yaklaşımın uygunluğu yaşa, tüplerin durumuna ve sperm sonucuna bağlıdır.
Bazı kılavuzlar birkaç deneme sonrasında tüp bebeği değerlendirmeyi önerir; herkese otomatik olarak aynı sayıda aşılama yapılmaz.
Kaynak: ESHRE: Açıklanamayan infertilite kılavuzu (2023) · ASRM: Açıklanamayan infertilitede tedavi (2020)
Doğrudan tüp bebek gerekir mi?
Her zaman değil. Yaş, bekleme süresi, önceki başarısız denemeler ve kişisel öncelikler nedeniyle tüp bebek daha erken de konuşulabilir. Önemli olan, size önerilen sıranın nedenlerini ve beklenen yarar ile yükünü anlamanızdır.
Görüşmede “Bu seçenek bizim için neden uygun; kaç denemeden sonra planı değiştireceğiz?” diye sorun.
Kaynak: ESHRE: Açıklanamayan infertilite kılavuzu (2023) · ASRM: Açıklanamayan infertilitede tedavi (2020)
Daha çok test yaptırmak çözüm mü?
İleri bağışıklık testleri, “rahim tutunma testleri” veya destek tedavileri internette sık karşınıza çıkabilir. Bu testlerin çoğu herkes için rutin önerilmez. Yeni bir test konuşuluyorsa sonucunun tedavi kararını değiştirip değiştirmeyeceğini sorun.