Embriyoya genetik test: PGT-A, PGT-M ve PGT-SR nedir?
Bu üç kısaltma aynı testi anlatmaz. Önerilen testin hangi soruya yanıt verdiğini ve sonucunun tedavi kararını nasıl değiştireceğini öğren.
Hazırlayan: Tüp Bebek Atlası · Tıbbi içerik editörü: Prof. Dr. Hüseyin Cengiz, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son içerik güncellemesi:
Bu rehberdeki bölümleri aç
01 / REHBER
Üç testin farkı ne?
PGT-A: Embriyodan alınan küçük bir hücre örneğinde kromozom sayısıyla ilgili bulguları inceler.
PGT-M: Ailede bilinen belirli bir tek gen hastalığı veya hastalık riskine yönelik kişiye özel hazırlanan testtir.
PGT-SR: Ebeveynde bilinen yapısal kromozom değişikliği olduğunda embriyodaki ilgili dengesizliği değerlendirmek için konuşulabilir.
Hangi testin yapılabilir olduğu ve Türkiye’deki güncel uygulama koşulları için genetik danışmanlık ve yetkili merkez değerlendirmesi gerekir. SGK kapsamı ile işlemin yapılabilirliği aynı şey değildir; Türkiye’de PGT koşullarını oku →
Hayır. ASRM, PGT-A’nın tüm tüp bebek hastalarında rutin tarama olarak yararının gösterilmediğini belirtiyor. Test önerildiğinde yaş, önceki denemeler, mevcut embriyo sayısı ve hedeflenen sonuç birlikte konuşulmalı.
Bir testin embriyo başına sonuç vermesi, yumurta toplama başına canlı doğum şansını herkes için artırdığı anlamına gelmez.
Embriyodan az sayıda hücre incelenir. Sonuç belirsiz veya embriyonun tüm hücrelerini temsil etmeyebilir; bazı embriyolarda mozaik sonuç görülebilir. Test embriyoyu “kesin sağlıklı” ilan etmez ve gebelikte önerilen tarama veya tanı seçeneklerinin yerini otomatik olarak almaz.
Özellikle PGT-M için ailedeki genetik değişikliğin ve testin teknik olarak hazırlanabilirliğinin döngü başlamadan değerlendirilmesi önemlidir.
7 Ekim 2026 tarihindeki kaynak kontrolünde, önceki iki yıllık dönemde (7 Ekim 2024–7 Ekim 2026) yayımlanmış 2 yayını seçtik. Bu tarih aralığı son kaynak kontrolüne aittir; günlük olarak yenilendiği anlamına gelmez. Yeni olması, bir bulgunun kesin olduğu anlamına gelmez.
Nasıl seçildi? Editoryal seçimde bu rehberdeki hasta sorusuyla ilişkili olması, çalışma yönteminin ve ölçülen sonucun açıklanması, PubMed veya yayıncı kaydının bulunması esas alınır. Liste, bu konudaki bütün yayınları veya yalnızca olumlu sonuçları temsil etmez. Özetler tıbbi içerik editörünün klinik gözden geçirmesi yerine geçmez.
Kılavuzla birlikte oku: Tek bir yeni yayın, rehberde anlatılan kılavuz önerisini kendiliğinden değiştirmez. Farklı sonuçlar varsa çalışma grubu, ölçülen sonuç ve kanıtın sınırları birlikte değerlendirilir.
Özetler yazarların yayımladığı makale özetlerine dayanır; sistematik literatür taraması veya tüm tam metinlerin değerlendirmesi değildir. Yayın tarihi ile verilerin toplandığı yıl farklı olabilir. Bu araştırmalar kişisel tedavi önerisi yerine geçmez.
Bu araştırmaları nasıl okumalıyım?
Randomize çalışma: Katılımcılar yöntemlere rastgele ayrılır. Karşılaştırmayı güçlendirir; küçük örneklem veya kısa takip yine belirsizlik bırakabilir.
Gözlemsel çalışma / kohort: Yaşanan sonuçlar izlenir. İki şeyin birlikte görülmesi, birinin diğerine neden olduğunu kanıtlamaz.
Sistematik derleme / meta-analiz: Birden fazla çalışma birlikte değerlendirilir. Sonucun gücü, bu çalışmaların kalitesine ve birbirine ne kadar benzediğine bağlıdır.
Rehber: Kanıtlar ve uzman değerlendirmesiyle öneriler hazırlanır; kendisi yeni bir hasta deneyi değildir.
Hangi sonuç ölçülmüş? Yumurtlama, yumurta sayısı, gebelik testi, klinik gebelik ve canlı doğum farklı sonuçlardır. Birindeki iyileşme diğerlerini garanti etmez.
· Pilot randomize çalışma · 100 kişi
PGT-A için küçük randomize çalışmada ne bulundu?
Ne bulundu? 35–42 yaşta ve yeterli sayıda uygun embriyosu olan seçilmiş grupta PGT-A ile morfolojiye dayalı seçim arasında belirgin canlı doğum farkı bulunmadı.
Neyi kanıtlamıyor? Asıl amaç daha büyük bir çalışmanın uygulanabilirliğiydi. Küçük örneklem faydayı kesin dışlayamaz; her hastaya rutin PGT-A önerisini de desteklemez.
Makale ve kaynak bilgisi
Yusuf Beebeejaun ve çalışma grubu. Preimplantation Genetic Testing for Aneuploidy Versus Morphological Selection in Women Aged 35-42: Results of a Pilot Randomized Controlled Trial. J Clin Med. Yayın/ilk çevrim içi kayıt: 21 Temmuz 2025.
· Çok merkezli, seçim yapılmayan gözlemsel çalışma
Mozaik embriyo raporu tek başına sonucu anlatır mı?
Ne bulundu? Belirli test yöntemlerinde ara kopya sayısı bulgusunun gebelik tahminine katkısı sınırlıydı; yüksek düzey bulgularla bazı sonuçlar daha düşüktü.
Neyi kanıtlamıyor? Test platformu ve sınıflama önemliydi. Bu sonuç bütün mozaik embriyoların eşdeğer veya risksiz olduğu anlamına gelmez; genetik danışmanlık gerekir.
Makale ve kaynak bilgisi
Pavan Gill ve çalışma grubu. Preimplantation genetic testing for aneuploidy mosaicism reporting lacks clinical predictive value for live birth in a multisite, double-blinded study with independent validation Am J Obstet Gynecol. Yayın/ilk çevrim içi kayıt: 16 Aralık 2025.