Kanser tedavisinden önce doğurganlığımı nasıl koruyabilirim?
Kemoterapi, radyoterapi veya bazı ameliyatlar üreme hücrelerini etkileyebilir. Tedavi planlanırken doğurganlık seçeneklerini erken konuşmak önemlidir.
Hazırlayan: Tüp Bebek Atlası · Tıbbi içerik editörü: Prof. Dr. Hüseyin Cengiz, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son içerik güncellemesi:
Bu rehberdeki bölümleri aç
01 / REHBER
Bu konuyu ne zaman açmalıyım?
Kanser tanısı aldığında çocuk sahibi olmayı şimdi düşünmüyor olsan bile, ileride isteyip istemeyebileceğin hakkında konuşabilirsin. Onkoloji ekibine planlanan tedavinin doğurganlığı etkileyip etkilemeyeceğini ve üreme sağlığı uzmanıyla ne kadar hızlı görüşebileceğini sor.
Kanser tedavisini kendi kararınla erteleme. Görüşmelerin zamanlamasını onkoloji ve üreme sağlığı ekipleri birlikte belirlemeli.
Duruma göre yumurta, sperm veya embriyo dondurma konuşulabilir. Bazı hastalarda yumurtalık dokusunun korunması ya da başka yöntemler de değerlendirilebilir. Hangi yöntemin uygun olduğu yaşa, tanıya, tedavinin ne kadar acil olduğuna ve kişisel koşullara bağlıdır; hiçbir yöntem gelecekte gebeliği garanti etmez.
Türkiye’de ÜYTE Yönetmeliği’nin 20. maddesi, kemoterapi veya radyoterapi öncesi ve üreme hücrelerine zarar verebilecek ameliyat öncesi saklama gibi tıbbi zorunluluk durumlarını düzenler. Tedavi başlamadan yetkili merkeze sevk ve uygunluk belgelerini iki ekibinle birlikte konuş.
7 Ekim 2026 tarihindeki kaynak kontrolünde, önceki iki yıllık dönemde (7 Ekim 2024–7 Ekim 2026) yayımlanmış 2 yayını seçtik. Bu tarih aralığı son kaynak kontrolüne aittir; günlük olarak yenilendiği anlamına gelmez. Yeni olması, bir bulgunun kesin olduğu anlamına gelmez.
Nasıl seçildi? Editoryal seçimde bu rehberdeki hasta sorusuyla ilişkili olması, çalışma yönteminin ve ölçülen sonucun açıklanması, PubMed veya yayıncı kaydının bulunması esas alınır. Liste, bu konudaki bütün yayınları veya yalnızca olumlu sonuçları temsil etmez. Özetler tıbbi içerik editörünün klinik gözden geçirmesi yerine geçmez.
Kılavuzla birlikte oku: Tek bir yeni yayın, rehberde anlatılan kılavuz önerisini kendiliğinden değiştirmez. Farklı sonuçlar varsa çalışma grubu, ölçülen sonuç ve kanıtın sınırları birlikte değerlendirilir.
Özetler yazarların yayımladığı makale özetlerine dayanır; sistematik literatür taraması veya tüm tam metinlerin değerlendirmesi değildir. Yayın tarihi ile verilerin toplandığı yıl farklı olabilir. Bu araştırmalar kişisel tedavi önerisi yerine geçmez.
Bu araştırmaları nasıl okumalıyım?
Randomize çalışma: Katılımcılar yöntemlere rastgele ayrılır. Karşılaştırmayı güçlendirir; küçük örneklem veya kısa takip yine belirsizlik bırakabilir.
Gözlemsel çalışma / kohort: Yaşanan sonuçlar izlenir. İki şeyin birlikte görülmesi, birinin diğerine neden olduğunu kanıtlamaz.
Sistematik derleme / meta-analiz: Birden fazla çalışma birlikte değerlendirilir. Sonucun gücü, bu çalışmaların kalitesine ve birbirine ne kadar benzediğine bağlıdır.
Rehber: Kanıtlar ve uzman değerlendirmesiyle öneriler hazırlanır; kendisi yeni bir hasta deneyi değildir.
Hangi sonuç ölçülmüş? Yumurtlama, yumurta sayısı, gebelik testi, klinik gebelik ve canlı doğum farklı sonuçlardır. Birindeki iyileşme diğerlerini garanti etmez.
· ASCO rehber güncellemesi · 166 çalışma
Kanser tanısında doğurganlığı erken konuşmak
Ne bulundu? Rehber, kanser tedavisi başlamadan doğurganlığın korunmasını konuşmayı ve uygun kişileri hızla üreme uzmanına yönlendirmeyi öneriyor.
Neyi kanıtlamıyor? Seçenekler kanser türü, yaş, zaman ve Türkiye kurallarına göre değişir. Rehberin iki düzeltmesi kaynakta mevcut; başarı garantisi vermez.
Makale ve kaynak bilgisi
H Irene Su ve çalışma grubu. Fertility Preservation in People With Cancer: ASCO Guideline Update J Clin Oncol. Yayın/ilk çevrim içi kayıt: 19 Mart 2025.
Ne bulundu? Kan kanseri olan kişilerde tedavi öncesi elde edilen olgun yumurta sayıları, karşılaştırma gruplarına benzer bulundu.
Neyi kanıtlamıyor? Yumurta sayısı gelecekteki canlı doğum demek değildir; kullanma ve gebelik sonuçları sınırlıydı. Bulgular bütün kanser türlerine doğrudan uygulanamaz.
Makale ve kaynak bilgisi
Stéphanie Dufour ve çalışma grubu. Oocyte Cryopreservation Outcomes in Women With Hematological Malignancies Undergoing Chemotherapy-A Systematic Review and Meta-Analysis. J Obstet Gynaecol Can. Yayın/ilk çevrim içi kayıt: 27 Mart 2025.