İçeriğe geç
Tüp Bebek Atlası · Üreme sağlığında anlaşılır bilgi
Tüp Bebek AtlasıAra
Menü
Hasta dilinde sağlık rehberi

Endometriozis gebeliği etkiler mi?

Tanı için her zaman ameliyat gerekir mi; bekleme, aşılama, cerrahi veya tüp bebek ne zaman konuşulur? Ağrı ve gebelik planını birlikte ele al.

Hazırlayan: Tüp Bebek Atlası · Tıbbi içerik editörü: Prof. Dr. Hüseyin Cengiz, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son içerik güncellemesi:

Bu rehberdeki bölümleri aç
01 / REHBER

Endometriozis ne demek?

Rahim iç yüzeyine benzeyen doku rahim dışında bulunur. Ağrılı adet, ilişkide ağrı veya gebelikte gecikme görülebilir; bazen belirti vermeyebilir. Endometriozis tanısı tek başına tüp bebek zorunluluğu değildir. Raporda adenomyozis de yazıyorsa rahim kasındaki adenomyozis bulgusunu ayrıca oku →

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis rehberi · [2] ESHRE: Endometriozis hasta bilgisi (2022)

02 / REHBER

Tanı için mutlaka laparoskopi mi gerekir?

Hayır. Öykü, muayene ve uygun kişide uzman ultrasonu veya MR değerlendirmeye yardımcı olur. Görüntülemenin normal çıkması özellikle yüzeyel hastalığı kesin dışlamaz. Görüntüleme sonuç vermediyse veya seçilen tedavi uygun ya da etkili değilse laparoskopi tanı ve tedavi için konuşulabilir. Sırf gebelik gecikti diye herkese rutin laparoskopi yapılmaz.

“Bende şüphelenen hastalık nerede, hangi inceleme kararı değiştirecek?” diye sor.

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis rehberi · [3] ASRM: İnfertilite değerlendirmesi ve laparoskopi (2021)

03 / REHBER

Hormon tedavisi gebe kalmayı artırır mı?

Ağrı için kullanılan hormonla baskılama gebelik denenen dönemde yumurtlamayı baskılayabilir. ESHRE, endometriozise bağlı infertilitede yalnızca doğurganlığı artırmak amacıyla yumurtalık baskılayıcı hormon tedavisi verilmesini önermez. Ağrı tedavisi veya ameliyat sonrası, hemen gebelik denenmeyecek dönemde hormon kullanımı ise ayrı bir karardır.

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis rehberi · [2] ESHRE: Endometriozis hasta bilgisi (2022)

04 / REHBER

Hafif endometrioziste ameliyat işe yarar mı?

ESHRE, evre I–II (minimal veya hafif) endometriozise bağlı infertilitede operatif laparoskopiyi bir seçenek olarak değerlendirir; araştırmalarda devam eden gebelik oranında artış görülmüştür. Bu, herkese ameliyat gerektiği veya canlı doğumun garanti olduğu anlamına gelmez. Yaş, ne kadar süredir denediğin, ağrı, tüpler, sperm testi ve varsa önceki ameliyatlar kararı değiştirir.

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis rehberi

05 / REHBER

Çikolata kisti varsa önce alınmalı mı?

Yumurtalıktaki endometrioma için ameliyat bazen ağrı, şüpheli görüntü veya yumurta toplamada erişim güçlüğü nedeniyle gerekli olabilir. Ancak tüp bebek öncesinde herkese rutin kist ameliyatı önerilmez: canlı doğum yararı gösterilmemiştir ve ameliyat yumurtalık rezervine zarar verebilir. Özellikle iki taraflı kist veya önceki yumurtalık ameliyatında bu dengeyi ayrıntılı konuş.

AMH ve yumurtalık rezervi sonucunu nasıl okuyacağını öğren →

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis rehberi

06 / REHBER

Aşılama mı, tüp bebek mi; ne zaman?

Hafif (evre I–II) endometrioziste, başka belirgin infertilite nedeni yoksa ilaçla uyarım ve aşılama bir seçenek olabilir. Tüplerin işlevi, sperm sonucu, yaş ve deneme süresi önemlidir. Tüp işlevi bozulmuşsa, belirgin erkek faktörü varsa veya önceki seçenekler sonuç vermediyse tüp bebek daha erken konuşulabilir. Tüp bebek için endometriozis ameliyatı her hastada zorunlu bir basamak değildir.

Aşılama ile tüp bebeğin farkını oku →

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis rehberi · [2] ESHRE: Endometriozis hasta bilgisi (2022)

07 / REHBER

Derin endometriozis varsa önce ameliyat mı?

Derin endometriozis bağırsak veya idrar yolları çevresini etkileyebilir. Tüp bebek öncesi cerrahinin gebelik sonucunu iyileştirdiği kesin değildir; ağrının şiddeti, organ etkilenmesi ve senin tercihin öne çıkar. Derin hastalıkta yardımcı üreme tedavisi de bir seçenektir. Gerektiğinde deneyimli endometriozis cerrahisi ve üreme ekibi birlikte plan yapar.

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis rehberi

08 / REHBER

Tek taraflı çikolata kistim var; hamile kalabilir miyim?

Gebe kalmak mümkün olabilir; tek taraflı kist kesin kısırlık anlamına gelmez. Gebeliğin ne kadar zor olacağı yalnızca sağ veya sol tarafta kist bulunmasına bakılarak söylenemez. Yaş, tüpler, sperm sonucu, yumurtalık rezervi ve deneme süresi birlikte değerlendirilir. Kist olmayan yumurtalık da ultrasonla değerlendirilir.

İki kişinin ilk değerlendirmesini oku.

Kaynak: [2] ESHRE: Endometriozis hasta bilgisi (2022) · [3] ASRM: İnfertilite değerlendirmesi ve laparoskopi (2021)

09 / REHBER

İki yumurtalıkta çikolata kisti varsa plan değişir mi?

Özellikle ameliyat planında rezervi koruma konusu daha önemlidir. Tek ve iki taraflı kist ameliyatlarını karşılaştıran çalışmalar, iki taraflı ameliyat sonrasında AMH düşüşünün daha belirgin olabildiğini gösterir. Bu sonuç kişisel gebelik yüzdesi değildir; yaş, önceki ameliyat ve gebelik hedefiyle birlikte konuşulur.

Kaynak: [4] Younis ve ark.: tek/iki taraflı endometrioma cerrahisi ve rezerv, Hum Reprod Update, 2019; PMID 30715359

10 / REHBER

3, 4 veya 5 cm çikolata kisti mutlaka ameliyat mı?

Santimetre tek başına karar verdirmez. Ultrasondaki özellikler, ağrı, büyüme, rezerv ve yumurta toplarken foliküllere ulaşılabilirlik birlikte değerlendirilir. İnternetteki bir boyut eşiğini kendine otomatik ameliyat kuralı olarak uygulama. Şüpheli görünüm varsa değerlendirmeyi geciktirme.

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis rehberi

11 / REHBER

Çikolata kisti varken yumurta toplama (OPU) yapılabilir mi?

Yapılabilir; kist olması işlemi otomatik olarak engellemez. OPU, yumurta toplama işleminin kısaltmasıdır. Foliküllere güvenli erişim ve kistin konumu önceden değerlendirilir. Erişim güçlüğü varsa işlem planı veya ameliyat sırası değişebilir. Yumurta toplama hazırlığını oku.

Kaynak: [2] ESHRE: Endometriozis hasta bilgisi (2022) · [5] Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi: ÜYTE ve yumurta toplama

12 / REHBER

OPU sırasında kiste girilirse enfeksiyon olur mu; antibiyotik gerekir mi?

Enfeksiyon ve apse olasılığı değerlendirilir; bu, mutlaka enfeksiyon gelişeceği anlamına gelmez. Endometrioma varsa ekip koruyucu antibiyotik kullanımını düşünebilir. İlaç ve dozu kendi başına seçme. İşlem sonrası ateş veya giderek artan karın ağrısını aynı gün ekibe bildir; şiddetli ağrı veya bayılmada acile başvur, gerekiyorsa 112’yi ara.

Kaynak: [6] İnfertilite yönetimi önerileri: endometriomada yumurta toplama önlemleri, 2024; PMC10942128 · [5] Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi: ÜYTE ve yumurta toplama

13 / REHBER

Önce kist ameliyatı mı, yumurta veya embriyo toplama mı?

Herkese aynı sıra uygulanmaz. Ağrı, şüpheli görüntü veya foliküllere erişim sorunu yoksa sırf tüp bebek başarısını artırmak için rutin kist ameliyatı önerilmez. Cerrahinin rezerv riski ile beklemenin sonuçları birlikte tartılır. Önce toplama veya önce ameliyat kararının somut gerekçesini ekibine sor.

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis rehberi

14 / REHBER

Kist tekrar etti; ikinci ameliyat yumurta rezervini etkiler mi?

Önceki yumurtalık ameliyatı yeni kararın önemli parçasıdır. Tekrar cerrahi planında rezerv kaybı olasılığını ve gebelik zamanlamasını ayrıntılı konuş. Önceki ameliyat raporunu, patoloji sonucunu ve güncel AMH/AFC değerlendirmesini götür. Kistin tekrarlaması otomatik ikinci ameliyat anlamına gelmez.

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis rehberi

15 / REHBER

Hamile kalmak çikolata kistini tamamen iyileştirir mi?

Gebelik endometriozisin tedavisi değildir. Yakınmalar veya hastalık herkeste kalıcı olarak düzelmez. Gebelik kararı çocuk isteğine dayanmalı; yalnızca hastalığı iyileştirmek için önerilmemelidir.

Kaynak: [2] ESHRE: Endometriozis hasta bilgisi (2022)

16 / REHBER

Çikolata kisti için hormon ilacı kullanırken gebelik denemeli miyim?

Ağrı tedavisi ile gebelik elde etmeye yönelik tedavi aynı amaçla verilmez. Yumurtlamayı baskılayan tedaviler gebelik denemesiyle uyumlu olmayabilir; yalnızca doğurganlığı artırmak için hormonla baskılama önerilmez. İlacın adı, amacı ve gebelik denemesine geçiş planını ekibinle netleştir; kendi kendine bırakma.

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis kılavuzu (2022), üreme tedavileri

17 / REHBER

Yumurta toplamada çikolata kisti de boşaltılır mı?

Yumurta toplama, yumurta içeren foliküllere yönelik işlemdir; kist ameliyatıyla aynı şey değildir. Endometriomanın varlığı ayrı bir işlem yapılacağı anlamına gelmez. Kistin konumu ve foliküllere erişim önceden değerlendirilir. OPU öncesi “Kiste yönelik ayrıca bir işlem planlanıyor mu, gerekçesi ne?” diye sor.

Toplama günü hazırlığını oku →

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis kılavuzu (2022), üreme tedavileri

18 / REHBER

Bağırsakta endometriozis varsa tüp bebek yapılabilir mi?

Derin endometriozis tüp bebeği otomatik olarak dışlamaz. Ameliyatın üreme sonuçlarına katkısı belirsizdir; ağrı, organ etkilenmesi ve tercihin birlikte değerlendirilir. Cerrahi ve üreme ekiplerinin ortak planı yararlı olabilir. Belirtilerini ve önceki görüntüleme raporlarını görüşmeye götür.

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis kılavuzu (2022), üreme tedavileri

19 / REHBER

Görüşmeye hangi sorularla gideyim?

  • Endometriozis şüphesi hangi bulguya dayanıyor; uzman ultrason veya MR gerekli mi?
  • Tüpler, sperm testi ve yaşım birlikte değerlendirildi mi?
  • Ameliyat öneriliyorsa ağrıya ve gebelik şansına beklenen katkısı ile yumurtalık rezervine riski nedir?
  • Aşılama veya tüp bebek için ne kadar süre beklemem uygun?

Tek bir ameliyat ya da ilaç kararı herkese uymaz.

Kaynak: [1] ESHRE: Endometriozis rehberi · [2] ESHRE: Endometriozis hasta bilgisi (2022)

GÜNCEL YAYINLAR

Son iki yıldan seçilmiş araştırmalar

7 Ekim 2026 tarihindeki kaynak kontrolünde, önceki iki yıllık dönemde (7 Ekim 2024–7 Ekim 2026) yayımlanmış 2 yayını seçtik. Bu tarih aralığı son kaynak kontrolüne aittir; günlük olarak yenilendiği anlamına gelmez. Yeni olması, bir bulgunun kesin olduğu anlamına gelmez.

Nasıl seçildi? Editoryal seçimde bu rehberdeki hasta sorusuyla ilişkili olması, çalışma yönteminin ve ölçülen sonucun açıklanması, PubMed veya yayıncı kaydının bulunması esas alınır. Liste, bu konudaki bütün yayınları veya yalnızca olumlu sonuçları temsil etmez. Özetler tıbbi içerik editörünün klinik gözden geçirmesi yerine geçmez.

Kılavuzla birlikte oku: Tek bir yeni yayın, rehberde anlatılan kılavuz önerisini kendiliğinden değiştirmez. Farklı sonuçlar varsa çalışma grubu, ölçülen sonuç ve kanıtın sınırları birlikte değerlendirilir.

Özetler yazarların yayımladığı makale özetlerine dayanır; sistematik literatür taraması veya tüm tam metinlerin değerlendirmesi değildir. Yayın tarihi ile verilerin toplandığı yıl farklı olabilir. Bu araştırmalar kişisel tedavi önerisi yerine geçmez.

Bu araştırmaları nasıl okumalıyım?
  • Randomize çalışma: Katılımcılar yöntemlere rastgele ayrılır. Karşılaştırmayı güçlendirir; küçük örneklem veya kısa takip yine belirsizlik bırakabilir.
  • Gözlemsel çalışma / kohort: Yaşanan sonuçlar izlenir. İki şeyin birlikte görülmesi, birinin diğerine neden olduğunu kanıtlamaz.
  • Sistematik derleme / meta-analiz: Birden fazla çalışma birlikte değerlendirilir. Sonucun gücü, bu çalışmaların kalitesine ve birbirine ne kadar benzediğine bağlıdır.
  • Rehber: Kanıtlar ve uzman değerlendirmesiyle öneriler hazırlanır; kendisi yeni bir hasta deneyi değildir.
  • Hangi sonuç ölçülmüş? Yumurtlama, yumurta sayısı, gebelik testi, klinik gebelik ve canlı doğum farklı sonuçlardır. Birindeki iyileşme diğerlerini garanti etmez.

· Sistematik derleme ve meta-analiz · 22 çalışma

Endometrioziste tüp bebek öncesi ameliyat herkese yararlı mı?

Ne bulundu? Endometrioma veya derin endometrioziste, tüp bebek öncesi ameliyat canlı doğumda belirgin üstünlük göstermedi. Endometrioma cerrahisi daha düşük AMH ve yumurta sayısıyla ilişkiliydi.

Neyi kanıtlamıyor? Kanıtın kesinliği çok düşüktü. Ağrı ve diğer cerrahi nedenler ayrıca değerlendirilir; sonuç ameliyatın hiç yararlı olmadığı anlamına gelmez.

Makale ve kaynak bilgisi

Gaetano Riemma ve çalışma grubu. IVF/ICSI or surgery as first approach for the treatment of infertility associated with ovarian and deep infiltrating endometriosis? A systematic review and meta-analysis Reprod Biomed Online. Yayın/ilk çevrim içi kayıt: 29 Temmuz 2025.

PubMed özeti · PMID 41447907
Yayıncı · DOI 10.1016/j.rbmo.2025.105178

· Randomize çalışmaların ağ meta-analizi · 9 çalışma

Endometrioziste transfer öncesi hormon baskılama

Ne bulundu? İncelenen ön tedaviler, klinik gebelik ve canlı doğumda açık bir üstünlük göstermedi. Tutunma ölçütündeki değişim her zaman canlı doğuma yansımadı.

Neyi kanıtlamıyor? Yöntemler ve hasta grupları farklıydı. Bu sonuç, ağrı için gerekli hormonal tedaviyi kendi başına bırakma gerekçesi değildir.

Makale ve kaynak bilgisi

Gaetano Riemma ve çalışma grubu. Efficacy of hormone pre-treatment before ART to improve reproductive outcomes in infertile women with endometriosis: Network meta-analysis of randomized controlled trials. Int J Gynaecol Obstet. Yayın/ilk çevrim içi kayıt: 12 Nisan 2025.

PubMed özeti · PMID 40221832
Yayıncı · DOI 10.1002/ijgo.70134

Bu yayın listesinin son kaynak kontrol tarihi: . Yayınlara ulaşmak için her kartın kaynak bilgisini açabilirsin.

Rehberin bölümlerine dön ↑
KAYNAKÇA

Kaynaklar

  1. [1] ESHRE: Endometriozis rehberi ↗
  2. [2] ESHRE: Endometriozis hasta bilgisi (2022) ↗
  3. [3] ASRM: İnfertilite değerlendirmesi ve laparoskopi (2021) ↗
  4. [4] Younis ve ark.: tek/iki taraflı endometrioma cerrahisi ve rezerv, Hum Reprod Update, 2019; PMID 30715359 ↗
  5. [5] Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi: ÜYTE ve yumurta toplama ↗
  6. [6] İnfertilite yönetimi önerileri: endometriomada yumurta toplama önlemleri, 2024; PMC10942128 ↗

Kaynaklar genel bilgi verir; kişisel bir sonuç veya tedavi kararı için sağlık ekibinle görüş.